Pasma LTE to zakresy częstotliwości, w których pracuje sieć komórkowa, oznaczane numerami z literą B. W Polsce najważniejsze jest pasmo B20, czyli 800 MHz, bo to ono odpowiada za zasięg poza miastami i za sygnał wewnątrz budynków. Telefony sprowadzane z Azji często go nie obsługują i dlatego ten sam aparat, który świetnie działa w mieście, na wsi pokazuje jedną kreskę albo nic.
Skrót: im niższa częstotliwość, tym większy zasięg i lepsza penetracja ścian, im wyższa, tym większa przepustowość na małym obszarze. Dlatego 800 MHz obsługuje wieś, a 2600 MHz centra miast i stadiony. Przed zakupem telefonu z zagranicznego marketplace sprawdź, czy w specyfikacji jest B20, bo bez niego stracisz zasięg tam, gdzie najbardziej go potrzebujesz.
Skąd się biorą numery pasm
Numeracja pochodzi ze specyfikacji 3GPP, czyli organizacji standaryzującej sieci komórkowe. Każde pasmo dostaje numer, przypisany zakres częstotliwości oraz tryb pracy, a producenci telefonów podają w specyfikacji listę obsługiwanych numerów zamiast wypisywać megaherce.
Rozróżnia się przy tym dwa tryby transmisji. W FDD nadawanie i odbiór idą równolegle w dwóch osobnych zakresach, w TDD dzielą jeden zakres i przeplatają się w czasie, co lepiej sprawdza się przy nierównym ruchu w obie strony.
Dla użytkownika liczy się jedno: numer w specyfikacji telefonu musi pokrywać się z numerem, którego używa sieć w danym miejscu. Brak jednej pozycji na liście potrafi wyciąć zasięg na całym obszarze.
Które pasma LTE pracują w polskich sieciach
Sieci LTE w Polsce opierają się na kilku zakresach jednocześnie, a telefon przełącza się między nimi w zależności od tego, co akurat oferuje najbliższy nadajnik. Poniższa tabela porządkuje te, które spotkasz najczęściej.
| Pasmo | Częstotliwość | Tryb | Rola w sieci |
|---|---|---|---|
| B20 | 800 MHz | FDD | zasięg poza miastem, sygnał w budynkach |
| B8 | 900 MHz | FDD | szeroki zasięg, dawniej sieci starszej generacji |
| B3 | 1800 MHz | FDD | podstawowa warstwa pojemnościowa |
| B1 | 2100 MHz | FDD | miasta i obszary o dużym ruchu |
| B7 | 2600 MHz | FDD | duża przepustowość na małym obszarze |
| B38 | 2600 MHz | TDD | uzupełnienie pojemności |
| n78 | 3300-3800 MHz | TDD | główne pasmo 5G |
Do tego dochodzi pasmo B28 w okolicy 700 MHz, przeznaczone pod zasięgową warstwę nowszych sieci. Zasada pozostaje ta sama co przy 800 MHz: niska częstotliwość niesie daleko i dobrze wchodzi przez ściany, więc odpowiada za obszary, gdzie nadajniki stoją rzadko.
Dlaczego akurat B20 decyduje o zasięgu
Fala o częstotliwości 800 MHz pokonuje większy dystans przy tej samej mocy nadajnika niż fala 2600 MHz i znacznie lepiej radzi sobie z przeszkodami. Operator, budując zasięg na terenie o rozproszonej zabudowie, opiera się właśnie na tym paśmie, bo jedna stacja obsługuje wtedy dużo większy obszar.
Konsekwencja jest prosta: telefon bez B20 w miejscu, gdzie sieć nadaje wyłącznie w tym paśmie, nie zobaczy nic. Nie jest to usterka aparatu ani problem z kartą, tylko brak odpowiedniego odbiornika w konkretnym zakresie.
Objaw jest przy tym mylący, bo sprzęt zachowuje się różnie w różnych miejscach i łatwo zrzucić winę na operatora. W bloku w centrum wszystko działa, na działce pod lasem telefon szuka sieci i rozładowuje baterię w kilka godzin, a druga osoba obok, z aparatem kupionym w Polsce, spokojnie rozmawia. To najczystszy sygnał, że problemem jest lista pasm, a nie zasięg sieci.
Warto też pamiętać, że brak pasma dotyka nie tylko telefonów. Routery LTE, modemy USB i tablety z modułem komórkowym mają dokładnie te same ograniczenia, a w ich przypadku specyfikacje bywają jeszcze bardziej pobieżne, bo sprzedawcy podają wyłącznie deklarowaną prędkość.
Przy zakupie z zagranicznego marketplace: modele przeznaczone na rynek azjatycki bywają pozbawione B20, bo tam ta częstotliwość nie jest używana. Specyfikacja z polskiego sklepu i ta z aukcji zagranicznej potrafią się różnić przy identycznej nazwie modelu.
Jak sprawdzić, jakie pasma obsługuje twój telefon
Najpewniejszym źródłem jest karta produktu u producenta, wybrana dla właściwego wariantu regionalnego. Producenci publikują pełne listy pasm osobno dla wersji europejskiej i azjatyckiej, a różnice widać dopiero po zestawieniu obu.
W samym urządzeniu pomaga menu serwisowe. W wielu telefonach z Androidem otwiera je sekwencja *#*#4636#*#* wpisana w aplikacji telefonu, gdzie w informacjach o telefonie znajdziesz aktualnie używaną technologię i siłę sygnału. W iPhonie odpowiednikiem jest tryb Field Test uruchamiany kodem *3001#12345#*.
Menu nie działa na każdym modelu, bo producenci coraz częściej je blokują. Jeśli kod nie zadziała, aktualne pasmo i technologię odczytasz z aplikacji diagnostycznych albo z pola informacji o sieci w ustawieniach systemu.
Odczyt najlepiej zrobić w dwóch miejscach: tam, gdzie zasięg jest dobry, i tam, gdzie go brakuje. Jeśli w słabym punkcie telefon w ogóle nie przełącza się na niższe pasmo, choć inne urządzenie w tym samym miejscu to robi, masz odpowiedź bez zaglądania w specyfikacje.
Pasma a rachunek za sprzęt z importu
Różnica w cenie między wersją europejską a azjatycką bywa kusząca, ale rzadko rekompensuje utratę zasięgu. Do tego dochodzą drobiazgi, o których sprzedawcy nie piszą: brak polskiego menu bywa najmniejszym problemem, gorzej gdy urządzenie nie obsługuje rozmów przez LTE albo lokalnych usług alarmowych w pełnym zakresie.
Przed zakupem sprawdź numer modelu z dopiskiem regionalnym, a nie samą nazwę handlową. Producenci oznaczają warianty osobnymi symbolami i to po nich, a nie po marketingowej nazwie, poznasz, na jaki rynek trafił konkretny egzemplarz.
Pasma a realna prędkość internetu
Wyższe częstotliwości dają większą przepustowość, ale tylko blisko nadajnika. Dlatego w centrum miasta telefon potrafi pokazać kilkaset megabitów na 2600 MHz, a kilka kilometrów dalej, przełączony na 800 MHz, zejdzie do kilkunastu, mimo pełnego wskaźnika sygnału.
Nowoczesne sieci łączą kilka pasm naraz w ramach agregacji, sumując ich przepustowości. Telefon musi jednak obsługiwać dokładnie te kombinacje, których używa operator, więc starszy sprzęt w tym samym miejscu osiągnie niższe wyniki niż nowy. Co jeszcze realnie wpływa na prędkość, rozpisałem w tekście o tym, jak przyspieszyć internet.
Co zmieniło wyłączenie starszych sieci
Częstotliwości nie są nieskończone, więc operatorzy odzyskują je ze starszych technologii i przenoszą pod nowsze. Tak właśnie zniknęła sieć trzeciej generacji, której pasma zasiliły LTE oraz 5G, a skutki tej zmiany dla starszych telefonów opisałem przy okazji wyłączenia 3G w Polsce.
Odzyskiwanie częstotliwości nazywa się refarmingiem i jest tańsze niż budowa nowych nadajników, bo operator wykorzystuje maszty, które już stoją. Dla użytkownika oznacza to jednak, że stary telefon z każdą taką zmianą traci kolejny kawałek dostępnej sieci, mimo że sprzętowo działa bez zarzutu.
Ten sam mechanizm dotyczy 5G, które w dużej części działa na przemianowanych pasmach LTE, a nie wyłącznie na nowym n78. Dlatego wskaźnik 5G na pasku nie zawsze oznacza wyższą prędkość niż dobre LTE.
Co zrobić, gdy telefon nie ma potrzebnego pasma
Programowo nic tu nie zdziałasz, bo brakuje fizycznego wsparcia w układzie radiowym. Zostają trzy wyjścia: wymiana telefonu na wersję europejską, korzystanie z rozmów przez Wi-Fi w domu albo router z modemem i anteną zewnętrzną, jeśli chodzi wyłącznie o internet.
Zanim jednak uznasz sprzęt za winny, wyklucz prostsze przyczyny. Sposoby na poprawę sygnału bez wymiany telefonu zebrałem w poradniku o tym, jak wzmocnić zasięg w telefonie, a ograniczenia potrafi też narzucać stara karta, o czym pisałem przy rodzajach kart SIM.
Najczęstsze pytania
Które pasmo LTE jest najważniejsze w Polsce?
Dla zasięgu poza miastami pasmo B20 na 800 MHz, bo niska częstotliwość niesie najdalej i najlepiej wchodzi do budynków. W miastach większe znaczenie mają pasma o wyższych częstotliwościach, które dają przepustowość, ale gorzej pokonują ściany.
Jak sprawdzić, czy telefon obsługuje B20?
Najpewniej w specyfikacji producenta, koniecznie dla wersji przeznaczonej na rynek europejski. Ta sama nazwa modelu może w wariancie azjatyckim mieć inną listę pasm, a różnicę widać dopiero po porównaniu obu kart produktu.
Czy da się dodać brakujące pasmo aktualizacją?
Nie. Obsługa pasma wynika z konstrukcji układu radiowego i toru antenowego, więc żadna aktualizacja oprogramowania jej nie doda. Jedynym rozwiązaniem pozostaje sprzęt przeznaczony na właściwy rynek.
Czym różni się FDD od TDD?
W trybie FDD nadawanie i odbieranie zajmują dwa osobne zakresy częstotliwości i mogą działać równocześnie. W TDD obie strony korzystają z tego samego zakresu na przemian, co pozwala elastycznie dzielić pasmo między pobieranie i wysyłanie.
Dlaczego mam 5G, a internet działa wolniej niż na LTE?
Bo część sieci piątej generacji pracuje na przemianowanych pasmach LTE o wąskim kanale, a nie na szerokim n78. Wskaźnik pokazuje wtedy nowszą technologię, choć realna przepustowość bywa niższa niż na dobrze rozbudowanym LTE.
