5500 brutto ile to netto 2026? Tabela UoP, B2B, zlecenie + kalkulator

Kwotę 4079 zł netto dostajesz po odjęciu składek ZUS pracownika (754 zł), składki zdrowotnej (427 zł) i zaliczki na PIT (240 zł, po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodu i kwoty zmniejszającej podatek z PIT-2). Pracodawca dopłaca dodatkowo ok. 1126 zł składek po swojej stronie, więc całkowity koszt zatrudnienia to ok. 6626 zł miesięcznie.

Kalkulator: ile to netto przy twoich parametrach

Tabela porównawcza: 5500 brutto vs wszystkie formy zatrudnienia 2026

Uwaga ważna: B2B przy 5500 zł przychodu miesięcznie z pełnym ZUS wychodzi gorzej niż etat, bo pełny ZUS (ok. 1927 zł plus zdrowotna) jest kwotą stałą, niezależną od przychodu, i przy 5500 zł zjada 35-40 procent wpływów. B2B zaczyna się opłacać dopiero od kwoty przychodu, przy której procentowy udział ZUS spada do rozsądnego poziomu – orientacyjnie od kilkunastu tysięcy złotych miesięcznie. Dla 5500 zł brutto lepsze opcje to UoP do 26 lat (PIT-0), zlecenie studenta bez ZUS, dzieło z 50% kosztami dla twórców albo pierwsze miesiące działalności na uldze na start.

Umowa o pracę: dokładne wyliczenie

UoP to najbezpieczniejsza forma zatrudnienia: pełen ZUS, prawo do urlopu, chorobowe finansowane w części przez pracodawcę i ZUS, ochrona przed wypowiedzeniem. Dla pracownika z 5500 zł brutto miesięcznie w 2026:

Składki społeczne pracownika: emerytalna 9,76% (536,80 zł), rentowa 1,5% (82,50 zł), chorobowa 2,45% (134,75 zł). Razem 13,71% brutto = 754,05 zł¹. To tylko część pracownicza – pracodawca dopłaca dodatkowe składki po swojej stronie (patrz FAQ niżej).

Składka zdrowotna: 9% od podstawy po odliczeniu składek społecznych. Podstawa: 5500 – 754,05 = 4745,95 zł. Składka: 9% × 4745,95 = 427,14 zł. Od 2022 roku (Polski Ład) składka zdrowotna nie jest już odliczana ani od podstawy, ani od kwoty podatku – jest w całości kosztem pracownika².

Zaliczka na PIT: podstawa opodatkowania to przychód minus składki społeczne minus koszty uzyskania (250 zł miesięcznie, 300 zł przy oświadczeniu o dojazdach spoza miejscowości pracy): 5500 – 754,05 – 250 = 4495,95 zł, po zaokrągleniu 4496 zł. Podatek według skali: 12% × 4496 = 539,52 zł. Jeśli pracownik złożył pracodawcy PIT-2, od zaliczki odejmuje się kwotę zmniejszającą podatek – 300 zł miesięcznie (3600 zł rocznie)². Zaliczka: 539,52 – 300 = 239,52 zł, po zaokrągleniu 240 zł. Bez złożonego PIT-2 zaliczka byłaby o 300 zł wyższa.

Netto na konto pracownika: 5500 – 754,05 – 427,14 – 240 = 4078,81 zł, czyli w zaokrągleniu 4079 zł netto miesięcznie.

Koszt zatrudnienia dla pracodawcy: do brutto dochodzą składki po stronie pracodawcy – emerytalna 9,76% (536,80 zł), rentowa 6,5% (357,50 zł), wypadkowa (stopa podstawowa 1,67%, zależna od PKD firmy, ok. 91,85 zł), Fundusz Pracy 2,45% (134,75 zł), FGŚP 0,1% (5,50 zł). Razem ok. 1126 zł, czyli koszt całkowity ok. 6626 zł miesięcznie (ok. 79,5 tys. zł rocznie).

UoP dla osób do 26 lat: ulga PIT-0

Osoby, które nie ukończyły 26 lat, są zwolnione z PIT do limitu 85 528 zł przychodu rocznie – zwolnienie obejmuje umowę o pracę i umowę zlecenie³. Przy 5500 zł brutto miesięcznie (66 000 zł rocznie) mieści się to w limicie, więc cała pensja jest wolna od PIT. Wyliczenie:

Brutto: 5500 zł. Składki społeczne pracownika: 754,05 zł. Składka zdrowotna: 427,14 zł. PIT: 0 zł (ulga dla młodych). Netto: 4319 zł miesięcznie, czyli 240 zł więcej niż standardowy pracownik – dokładnie tyle, ile wynosiła zaliczka PIT w wariancie standardowym.

Ulga dla młodych obowiązuje do 26. urodzin – po tym dniu (dokładniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik skończył 26 lat) rozliczenie przechodzi w standardowy schemat z PIT.

Umowa zlecenie: ze składkami i bez

Zlecenie ma kilka wariantów zależnie od statusu zleceniobiorcy. Najczęstsze scenariusze przy 5500 zł brutto:

Zlecenie standardowe (jedyne źródło dochodu, składki obowiązkowe): gdy zlecenie jest jedynym tytułem do ubezpieczeń, obowiązkowe są składki emerytalna i rentowa (razem 11,26%), zdrowotna zawsze obowiązkowa, chorobowa jest dobrowolna. Koszty uzyskania to 20% przychodu po odliczeniu składek społecznych. Wyliczenie: składki 619,30 zł, zdrowotna (5500-619,30)×9% = 439,26 zł, koszty 20% = 976,14 zł, podstawa PIT po zaokrągleniu 3905 zł, PIT 12% minus kwota zmniejszająca 300 zł = 169 zł. Netto: 4271 zł. Jeśli zleceniobiorca dodatkowo opłaca dobrowolną chorobową (2,45%), netto spada o kolejne kilkadziesiąt złotych.

Zlecenie z dodatkową umową (UoP w innym miejscu z co najmniej minimalnym wynagrodzeniem): gdy zleceniobiorca ma już tytuł do ubezpieczeń z UoP, na zleceniu opłaca tylko składkę zdrowotną, bez składek społecznych. Zdrowotna liczona od pełnego przychodu: 9% × 5500 = 495 zł. Koszty 20% = 1100 zł, PIT 12% × (5500-1100) = 528 zł (bez kwoty zmniejszającej, bo ta jest zwykle rozliczana u głównego pracodawcy). Netto: ok. 4477 zł.

Zlecenie studenta do 26 lat: osoby uczące się, które nie ukończyły 26 lat, są zwolnione ze składek ZUS na zleceniu, a dodatkowo – jeśli mieszczą się w limicie 85 528 zł rocznie – korzystają z ulgi dla młodych. W tym wariancie cały 5500 zł brutto trafia na konto jako netto – bez ZUS i bez PIT. Skorzystaj z kalkulatora kalkulator umowa zlecenie 2026 – ile na rękę, żeby sprawdzić inne kwoty i warianty.

Zlecenie z 50% kosztami uzyskania (twórca): dla zleceń o charakterze twórczym, gdzie autor przenosi prawa autorskie na zamawiającego. Przy pełnym obowiązkowym ZUS (bez dobrowolnej chorobowej): składki 619,30 zł, zdrowotna 439,26 zł, koszty 50% = 2440,35 zł, podstawa PIT po zaokrągleniu 2440 zł, PIT po odliczeniu kwoty zmniejszającej wychodzi 0 zł (podatek niższy niż ulga). Netto: ok. 4441 zł. Jeśli składki społeczne nie są wymagane (np. zbieg z UoP), netto rośnie do ok. 4675 zł, bo nadal płaci się samą zdrowotną.

Umowa o dzieło: bez ZUS, najwyższe netto

Umowa o dzieło to forma zlecenia z konkretnym, weryfikowalnym rezultatem (książka, kod, projekt, kompozycja). Brak składek ZUS i zdrowotnej (chyba że dzieło jest wykonywane na rzecz własnego pracodawcy z UoP). Płaci się tylko PIT.

Dzieło z 20% kosztami uzyskania (standard): PIT 12% × (5500 – 1100) = 528 zł. Netto: 5500 – 528 = 4972 zł.

Dzieło z 50% kosztami (prawa autorskie): dla dzieł twórczych z przekazaniem praw autorskich na zamawiającego. PIT 12% × (5500 – 2750) = 330 zł. Netto: 5500 – 330 = 5170 zł. Trzeba pamiętać o rocznym limicie kosztów autorskich (jego wysokość zależy od łącznych dochodów w danym roku) oraz o wymogu faktycznego przeniesienia praw autorskich – bez tego urząd skarbowy może zakwestionować 50% kosztów.

Dzieło daje najwyższe netto przy danym brutto, ale ma wady: brak składek emerytalnych (okres nie liczy się do stażu emerytalnego), brak automatycznego ubezpieczenia zdrowotnego (trzeba się ubezpieczyć samodzielnie, np. dobrowolnie w ZUS, za kwotę zależną od aktualnego przeciętnego wynagrodzenia), zwiększone ryzyko kontroli ZUS i urzędu skarbowego, które sprawdzają, czy faktycznie było „dzieło”, a nie ukryte zlecenie lub UoP.

B2B (działalność gospodarcza): liniowy, ryczałt, skala

Najbardziej skomplikowana opcja, bo wysokość ZUS zależy od etapu prowadzenia firmy. B2B przy 5500 zł przychodu miesięcznie z pełnym ZUS jest nieopłacalne w porównaniu z UoP. Cztery etapy ZUS dla nowej firmy:

Ulga na start: przez pierwsze 6 pełnych miesięcy działalności nie płaci się w ogóle składek społecznych – tylko zdrowotną⁵. Przy 5500 zł dochodu: zdrowotna liniowy minimalna 432,54 zł, PIT 19% × 5500 = 1045 zł. Netto: ok. 4022 zł – to najlepszy wynik spośród wariantów B2B.

Preferencyjne składki (kolejne 24 miesiące): podstawa wymiaru to 30% minimalnego wynagrodzenia, czyli w 2026 roku 1441,80 zł (minimalne wynagrodzenie: 4806 zł brutto)⁴. Łączne składki społeczne wynoszą ok. 456 zł miesięcznie. Przy 5500 zł: zdrowotna minimalna 432,54 zł, PIT 19% × (5500-456,18) = 958 zł. Netto: ok. 3653 zł.

Mały ZUS Plus: dla firm, których przychód w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł, podstawa wymiaru jest liczona proporcjonalnie do dochodu (nie mniej niż 30% i nie więcej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia) i można z niej korzystać maksymalnie 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy⁵. Kwota składki zależy od faktycznego dochodu z poprzedniego roku, więc nie da się podać jednej uniwersalnej kwoty netto.

Pełny ZUS (tzw. duży ZUS): podstawa wymiaru to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, w 2026 roku minimum 5652 zł. Pełne składki społeczne (z dobrowolną chorobową) wynoszą ok. 1926,76 zł miesięcznie¹:

B2B liniowy 19%, pełny ZUS: ZUS 1926,76 zł, zdrowotna liniowa 4,9% od dochodu (5500-1926,76=3573,24 zł), czyli 175,09 zł – ale nie mniej niż minimalna składka zdrowotna 432,54 zł (9% minimalnego wynagrodzenia), więc płaci się 432,54 zł. Zapłaconą składkę zdrowotną liniowiec odlicza od dochodu (do rocznego limitu, którego 433 zł miesięcznie nie przekracza), więc podstawa to 3573,24 – 432,54 = 3140,70 zł, po zaokrągleniu 3141 zł. PIT 19% = 597 zł. Netto: 5500 – 1926,76 – 432,54 – 597 = 2544 zł.

B2B ryczałt 12% (IT i inne usługi objęte tą stawką), pełny ZUS: zdrowotna zależy od rocznego przychodu – przy 5500 zł miesięcznie (66 000 zł rocznie, próg 60-300 tys. zł) wynosi 830,58 zł miesięcznie. Podstawa ryczałtu to przychód minus zapłacone składki społeczne i minus połowa zapłaconej składki zdrowotnej: 5500 – 1926,76 – 415,29 = 3157,95 zł, po zaokrągleniu 3158 zł. PIT 12% = 379 zł. Netto: 5500 – 1926,76 – 830,58 – 379 = 2364 zł. Najgorszy wariant przy tym przychodzie.

Realne netto z B2B przy 5500 zł przychodu z pełnym ZUS: ok. 2200-2460 zł, czyli wyraźnie mniej niż UoP (4079 zł). Sensowną alternatywą na start jest wykorzystanie ulgi na start i preferencyjnych składek – dopiero po ich wyczerpaniu i przy wyższym przychodzie B2B zaczyna doganiać, a potem przewyższać etat.

Co wpływa na różnice między formami

Pełna prawda jest taka: różnica między UoP a dziełem to nie tylko netto na koncie:

Emerytura: UoP buduje ZUS-owe składki emerytalne systematycznie, dzieło nie generuje ich wcale, a B2B na ryczałcie odprowadza je od zryczałtowanej, zwykle niskiej podstawy. Im dłużej ktoś pracuje bez pełnych składek emerytalnych, tym niższa będzie jego przyszła emerytura z ZUS.

Świadczenia chorobowe: UoP gwarantuje wynagrodzenie chorobowe przez pierwsze 33 dni w roku (finansowane przez pracodawcę), a potem zasiłek chorobowy z ZUS. Dzieło: nic. B2B – opcjonalna dobrowolna chorobowa, płatna dodatkowo.

Urlop wypoczynkowy: UoP daje prawo do płatnego urlopu. Dzieło i B2B – urlop oznacza brak przychodu, chyba że ktoś ma zgromadzone rezerwy.

Stabilność: UoP chroni przed wypowiedzeniem z zachowaniem okresu wypowiedzenia, a przy niektórych redukcjach etatów przysługuje odprawa. Dzieło i B2B – zlecający może zakończyć współpracę z dnia na dzień, o ile umowa tego nie ogranicza.

Kredyt hipoteczny: banki najchętniej liczą zdolność kredytową na podstawie stabilnego UoP, a przy B2B wymagają zwykle co najmniej roku lub dwóch historii dochodów z PIT. Zlecenie i dzieło zwykle utrudniają uzyskanie wysokiej zdolności kredytowej.

Kiedy która forma się opłaca

Kilka praktycznych wskazówek przy wyborze formy zatrudnienia dla kwoty rzędu 5500 zł:

UoP: gdy zależy ci na stabilności, planujesz kredyt, zakładasz rodzinę – bo świadczenia (chorobowe, urlop, ochrona zatrudnienia) są tu najszersze.

Zlecenie z ZUS: przy tymczasowym zatrudnieniu, projektach z konkretnym terminem zakończenia, gdy akceptujesz mniejszą ochronę prawną niż na UoP. Dla studentów do 26 lat – wariant bez ZUS jest wyraźnie korzystniejszy finansowo.

Dzieło 50%: tylko dla faktycznych twórców (autorzy tekstów, grafik, kodu z przeniesieniem praw autorskich, kompozytorzy). Najwyższe netto z porównywanych form, ale zero emerytury z tego tytułu i realne ryzyko kontroli.

B2B: opłaca się dopiero od wyższych przychodów miesięcznych, gdy udział stałego ZUS w przychodzie wyraźnie spada, albo w pierwszych miesiącach działalności, gdy działa ulga na start lub preferencyjne składki. Przy 5500 zł przychodu z pełnym ZUS to zdecydowanie najsłabszy finansowo wariant z porównywanych.

Najczęściej zadawane pytania

Ile wyniesie netto na koncie przy 5500 brutto UoP w 2026?

4079 zł netto miesięcznie przy standardowej kalkulacji UoP w 2026: 5500 zł brutto minus 754 zł składek społecznych pracownika, minus 427 zł składki zdrowotnej, minus 240 zł zaliczki PIT (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu i kwoty zmniejszającej podatek z PIT-2).

Osoby do 26 lat mają PIT 0% do limitu 85 528 zł rocznie, więc ich netto rośnie do 4319 zł. Bez złożonego PIT-2 zaliczka PIT jest o 300 zł wyższa, a netto odpowiednio niższe.

Ile pracodawca płaci za pracownika z 5500 brutto?

Pełny koszt zatrudnienia to ok. 6626 zł miesięcznie. To 5500 zł brutto plus składki po stronie pracodawcy: emerytalna 9,76% (536,80 zł), rentowa 6,5% (357,50 zł), wypadkowa (stopa podstawowa 1,67%, może być inna zależnie od PKD firmy, ok. 91,85 zł), Fundusz Pracy 2,45% (134,75 zł), FGŚP 0,1% (5,50 zł) – razem ok. 1126 zł.

Rocznie pełny koszt zatrudnienia jednego pracownika z 5500 zł brutto miesięcznie to ok. 79,5 tys. zł, bez uwzględnienia dodatkowych benefitów (sprzęt, prywatna opieka medyczna, karta sportowa), które wiele firm dolicza osobno.

Czy 5500 brutto to dużo czy mało w Polsce 2026?

Dla porównania: minimalne wynagrodzenie krajowe w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto⁴, czyli 5500 zł brutto jest o niecałe 700 zł wyższe od najniższej krajowej. To poziom bliski dolnej-środkowej części rynku pracy – wystarczający na przyzwoity poziom życia w mniejszym mieście, ciaśniejszy budżetowo w Warszawie czy Krakowie, szczególnie przy utrzymaniu więcej niż jednej osoby.

Dokładne porównanie z medianą i średnią wynagrodzeń zależy od aktualnych danych GUS za dany kwartał – warto sprawdzić je bezpośrednio przed podjęciem decyzji, bo zmieniają się co kwartał.

Czy B2B przy 5500 zł przychodu się opłaca?

Z pełnym ZUS – nie. Przy 5500 zł miesięcznego przychodu B2B daje ok. 2200-2460 zł netto (zależnie od formy opodatkowania), podczas gdy UoP z tej samej kwoty brutto daje 4079 zł netto. Pełny ZUS (ok. 1927 zł) plus zdrowotna pochłaniają nieproporcjonalnie dużo przy tak niskim przychodzie.

W pierwszych miesiącach działalności (ulga na start, potem preferencyjne składki) wynik jest wyraźnie lepszy, bo ZUS społeczny jest zerowy albo bardzo niski. B2B zaczyna realnie doganiać UoP dopiero przy wyższych przychodach miesięcznych, gdy udział stałego ZUS w przychodzie spada.

Czy dzieło z 50% kosztami jest legalne dla każdego?

Nie. Koszty uzyskania w wysokości 50% są zarezerwowane dla dzieł o charakterze twórczym, przy których dochodzi do faktycznego przeniesienia praw autorskich (artykuły, książki, kod programistyczny, grafiki, kompozycje muzyczne, projekty architektoniczne). Prosta praca administracyjna czy rutynowe zlecenia się do tego nie kwalifikują.

Urzędy skarbowe i ZUS kontrolują umowy z 50% kosztami pod kątem tego, czy praca rzeczywiście miała charakter twórczy. Dla bezpieczeństwa warto mieć w umowie wyraźnie wskazane prawa autorskie i ich przeniesienie, a także dokumentację potwierdzającą twórczy charakter pracy.

Co to jest kwota zmniejszająca podatek?

To nie jest osobna „ulga dla pracowników”, tylko mechanizm, dzięki któremu w praktyce działa kwota wolna od podatku. Kwota zmniejszająca podatek wynosi 300 zł miesięcznie (3600 zł rocznie) i jest odejmowana wprost od obliczonej zaliczki na PIT, a nie od podstawy opodatkowania².

Żeby pracodawca mógł ją stosować, pracownik musi złożyć oświadczenie PIT-2 – może je podzielić maksymalnie między trzech płatników. Bez złożonego PIT-2 zaliczka na PIT jest wyższa o 300 zł miesięcznie, a różnica wraca dopiero w rocznym rozliczeniu PIT.

Czy mogę dorobić do 5500 zł brutto bez podatku?

Nie ma takiej opcji w pełni. Kwota wolna 30 000 zł rocznie jest jedna na cały dochód roczny ze wszystkich źródeł łącznie, rozliczana w skali podatkowej. Jeśli z UoP wykorzystujesz już całą kwotę wolną, dorabianie do 5500 zł oznacza pełny PIT 12% od każdego dodatkowego zarobku (do pierwszego progu 120 000 zł rocznie).

Wyjątek dotyczy osób do 26 lat: ulga dla młodych zwalnia z PIT przychody z umowy o pracę i zlecenia do 85 528 zł rocznie łącznie ze wszystkich takich źródeł³. To pozwala dorobić sporo bez płacenia podatku, o ile mieści się to w rocznym limicie.

Jak obliczyć netto dla innej kwoty brutto?

Najszybciej użyj kalkulatora powyżej (zmień kwotę brutto, wybierz formę zatrudnienia). Dla orientacyjnego sprawdzenia bez kalkulatora, na UoP ze złożonym PIT-2, netto wynosi orientacyjnie brutto × 0,74 przy wynagrodzeniach rzędu 4500-10 000 zł brutto.

Konkretne progi na 2026 rok (UoP, standardowe koszty uzyskania, złożony PIT-2): 4500 brutto = ok. 3398 zł netto, 5000 brutto = ok. 3738 zł netto, 5500 brutto = ok. 4079 zł netto, 6000 brutto = ok. 4420 zł netto, 6500 brutto = zobacz dokładne wyliczenie w osobnym poradniku, 7000 brutto = ok. 5102 zł netto, 10 000 brutto = ok. 7147 zł netto.

Źródła

Zweryfikowano: wrzesień 2026

Stawki składek, progi podatkowe i kwoty na 2026 rok sprawdziliśmy w serwisach ZUS, Ministerstwa Finansów i biznes.gov.pl oraz w rozporządzeniu o minimalnym wynagrodzeniu. Numery przy faktach w tekście prowadzą do pozycji na tej liście.

1. Wysokość składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w 2026 r.UrządZUSzus.pl
2. Skala podatkowa, koszty uzyskania przychodu i kwota zmniejszająca podatek (PIT-2) w 2026 r.UrządMinisterstwo Finansówpodatki.gov.pl
3. Ulga dla młodych (PIT-0) do 26. roku życia – limit 85 528 złUrządMinisterstwo Finansówpodatki.gov.pl
4. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r.UstawaRada Ministrówgov.pl
5. Ulga na start, preferencyjne składki i Mały ZUS Plus dla przedsiębiorcówUrządBiznes.gov.plbiznes.gov.pl