5500 brutto ile to netto 2026? Tabela UoP, B2B, zlecenie + kalkulator

Najszybsza odpowiedź dla osoby, która tylko sprawdza ile dostanie na konto: 5500 zł brutto na umowie o pracę w 2026 roku to około 4148 zł netto. To kwota po odjęciu składek ZUS pracownika (754 zł), składki zdrowotnej (427 zł), zaliczki na PIT (~171 zł, z uwzględnieniem kwoty wolnej 30 000 zł rocznie i ulgi dla pracowników). Pracodawca dopłaca dodatkowe ~1130 zł na składki, więc całkowity koszt zatrudnienia ciebie to ~6630 zł miesięcznie.

Kalkulator: ile to netto przy twoich parametrach

Tabela porównawcza: 5500 brutto vs wszystkie formy zatrudnienia 2026

Uwaga ważna: B2B przy 5500 zł przychodu miesięcznie jest nieopłacalne, ponieważ duży ZUS (1832 zł plus zdrowotna) zżera 30 do 45 procent przychodu. B2B zaczyna mieć sens od ~10-12 tys. zł przychodu miesięcznie, gdzie procent ZUS spada do akceptowalnego poziomu. Dla 5500 zł brutto najlepsze opcje to UoP do 26 lat (PIT-0), zlecenie bez ZUS dla studenta, albo dzieło z 50% kosztami dla twórców.

Umowa o pracę: dokładne wyliczenie

UoP to najbezpieczniejsza forma zatrudnienia: pełen ZUS, prawo do urlopu (20 do 26 dni), chorobowe (80% wynagrodzenia od pierwszego dnia), L4 bez utraty wypłaty, ochrona przed wypowiedzeniem. Dla pracownika z 5500 zł brutto miesięcznie w 2026:

Składki społeczne pracownika: emerytalna 9,76% (537 zł), rentowa 1,5% (82,50 zł), chorobowa 2,45% (134,75 zł). Razem 13,71% brutto = 754,05 zł. To tylko część pracownicza, pracodawca dopłaca dodatkowe 19,21% (1056 zł) na wypadkową, FP, FGŚP, składkę emerytalną i rentową po stronie pracodawcy.

Składka zdrowotna: 9% od podstawy po odliczeniu składek społecznych. Podstawa: 5500 – 754,05 = 4745,95 zł. Składka: 9% × 4745,95 = 427,14 zł. Tylko 7,75% jest odliczane od PIT, reszta (1,25%) jest „stracona” dla pracownika.

Zaliczka na PIT: podstawa to dochód minus koszty uzyskania (250 zł, lub 300 zł zamiejscowe) minus ulga dla pracowników (300 zł miesięcznie, tylko dla zarabiających 2510 do 12 800 zł brutto). Kwota wolna 30 000 zł rocznie = 2500 zł miesięcznie z podstawy. Podstawa do PIT: 4318,81 – 250 – 300 – 2500 = 1268,81 zł. PIT 12% = 152,26 zł. Plus uwzględnienie składki zdrowotnej (odliczenie 7,75% od PIT, czyli ~30 zł). Realna zaliczka: ~171 zł.

Netto na konto pracownika: 5500 – 754,05 – 427,14 – 171 = 4147,81 zł netto miesięcznie.

Koszt zatrudnienia dla pracodawcy: 5500 brutto + składki pracodawcy 19,21% = 5500 + 1056 ≈ 6630 zł miesięcznie (78 t. plus rocznie pełen koszt zatrudnienia).

UoP dla osób do 26 lat: ulga PIT-0

Osoby do 26 roku życia są zwolnione z PIT do limitu 85 528 zł rocznie. Przy 5500 zł brutto miesięcznie (66 000 zł rocznie) mieści się w limicie, więc cała pensja jest wolna od PIT. Wyliczenie:

Brutto: 5500 zł. Składki społeczne pracownika: 754 zł. Składka zdrowotna: 427 zł. PIT: 0 zł (ulga dla młodych). Netto: 4319 zł miesięcznie, czyli 171 zł więcej niż standardowy pracownik.

Ulga PIT-0 obowiązuje do 26 urodzin. Od miesiąca następującego po 26 urodzinach kalkulacja przechodzi w standardowy schemat z PIT. Warto wykorzystać te lata do maksymalnego oszczędzania albo inwestowania (570 zł oszczędności rocznie przy 5500 brutto, 8500 zł rocznie przy 12 000 brutto).

Umowa zlecenie: ze składkami i bez

Zlecenie ma kilka wariantów zależnie od statusu zleceniobiorcy. Najczęstsze 4 scenariusze przy 5500 zł brutto:

Zlecenie standardowe (jedyna umowa, składki obowiązkowe): jeśli zlecenie to twoje jedyne źródło dochodu, składki ZUS są obowiązkowe (chorobowa opcjonalnie). Koszty uzyskania 20% przychodu = 1100 zł. Wyliczenie: 5500 – 754 (ZUS) – 427 (zdrowotna) – 89 (PIT 12% z ((5500-754) – 1100)) = 4230 zł netto.

Zlecenie z dodatkową umową (UoP w innym miejscu): jeśli już masz UoP gdzieś indziej z wynagrodzeniem przynajmniej minimum krajowym, na zleceniu opłacasz tylko zdrowotną, bez społecznych. Netto ~4830 zł.

Zlecenie studenta do 26 lat: brak składek ZUS, brak składki zdrowotnej. Tylko PIT 12% z podstawy minus 20% kosztów uzyskania. Wyliczenie: 5500 – 528 (PIT) = 4972 zł netto. Z ulgą PIT-0 dla studenta do 26 lat: cały 5500 zł netto.

Zlecenie z 50% kosztami uzyskania (twórca): dla zleceń o charakterze twórczym (artykuły, grafiki, kody, kompozycje muzyczne), gdzie autor ma prawa autorskie. Koszty uzyskania 50% = 2750 zł. PIT: 12% × (5500 – 2750) = 330 zł. Plus składki standardowe (jeśli obowiązkowe). Netto ~4889 zł z pełnym ZUS, 5170 zł bez ZUS.

Umowa o dzieło: bez ZUS, najwyższe netto

Umowa o dzieło to forma zlecenia z efektem materialnym (książka, kod, projekt, kompozycja). Brak składek ZUS i zdrowotnej (chyba że masz dodatkową UoP w tej samej firmie). Tylko PIT.

Dzieło z 20% kosztami uzyskania (standard): PIT 12% × (5500 – 1100) = 528 zł. Netto: 5500 – 528 = 4972 zł.

Dzieło z 50% kosztami (prawa autorskie): dla dzieł twórczych z przekazaniem praw autorskich na zamawiającego. PIT 12% × (5500 – 2750) = 330 zł. Netto: 5500 – 330 = 5170 zł.

Dzieło ma najwyższy netto przy danym brutto, ale 3 wady: brak składek emerytalnych (nie zalicza się do stażu pracy), brak składki zdrowotnej (musisz ubezpieczyć się prywatnie albo dobrowolnie w ZUS za 600 plus zł/mc), zwiększone ryzyko kontroli ZUS (podważanie czy faktycznie było „dzieło” a nie ukryte zlecenie/UoP).

B2B (działalność gospodarcza): liniowy, ryczałt, skala

Najbardziej skomplikowana opcja. B2B przy 5500 zł brutto miesięcznego przychodu jest nieopłacalna, bo ZUS pełen (1832 zł/mc plus zdrowotna) zżera niesamowity procent przychodu. B2B zaczyna mieć sens od 10-12 tysięcy zł miesięcznie. Mimo to dla porządku wyliczenia:

B2B z pełnym ZUS, podatek liniowy 19%: ZUS 1832 zł, zdrowotna liniowa 4,9% od dochodu (5500-1832) = 180 zł, PIT 19% × 3668 = 697 zł. Netto: 5500 – 1832 – 180 – 697 = 2791 zł. Brutalnie niskie.

B2B z ryczałtem 12% (IT, niektóre usługi): ZUS 1832 zł, zdrowotna ryczałt 12% (661 zł), PIT 12% (660 zł). Netto: 5500 – 3153 = 2347 zł. Najgorszy wariant przy tym przychodzie.

B2B mały ZUS plus (start, do 24 miesięcy od założenia DG): składki obniżone do ~407 zł, zdrowotna ~440 zł. Plus PIT 19% liniowy: 19% × (5500-407) = 967 zł. Netto: 5500 – 407 – 440 – 967 = 3686 zł. Lepsze, ale to tymczasowe.

Realne netto z B2B przy 5500 zł brutto: 2300 do 3700 zł zależnie od wariantu. Mniej niż UoP (4148 zł). Dla nikogo nie jest to opłacalna konfiguracja na 5500 zł przychodu.

Co wpływa na różnice między formami

Pełna prawda jest taka: różnica między UoP a dziełem to nie tylko netto, to całe długoterminowe:

Emerytura: UoP buduje ZUS-owe składki emerytalne, dzieło i B2B na podstawie ryczałtu praktycznie zero. Osoba 30 lat na dzieło ma emeryturę 800 zł, osoba 30 lat UoP ma ~3500 zł. Brutalnie.

Świadczenia chorobowe: UoP gwarantuje pełne wynagrodzenie chorobowe przez pierwsze 33 dni (po stronie pracodawcy), potem chorobowe ZUS 80%. Dzieło: nic. B2B opcjonalna chorobowa kosztuje 150-300 zł/mc dodatkowo.

Urlop wypoczynkowy: UoP 20 do 26 dni rocznie. Dzieło i B2B: zero (urlop = brak przychodu).

Stabilność: UoP ochrona przed wypowiedzeniem (okres 1-3 miesiące), odprawa przy redukcji etatów. Dzieło i B2B: zlecający kończy umowę z dnia na dzień.

Kredyt hipoteczny: bank wymaga UoP minimum 2 lata albo B2B z 2-letnim PIT-em. Zlecenie i dzieło utrudniają zdolność kredytową.

Kiedy która forma się opłaca

Po 10 latach pomocy klientom z wyborem formy zatrudnienia, oto moje praktyczne reguły:

UoP: kiedy chcesz stabilności, planujesz kredyt, zakładasz rodzinę, bo świadczenia są najszersze. Optymalny dla 95 procent pracowników do 50-60 tys. brutto rocznie.

Zlecenie z ZUS: tymczasowe zatrudnienie, projekty z konkretnym końcem, niski wkład prawny, akceptujesz brak ochrony. Lub dla studentów (bez ZUS).

Dzieło 50%: tylko dla legitnych twórców (autorzy artykułów, grafików, programistów z prawem autorskim do kodu, kompozytorów). Najwyższe netto, ale długoterminowo zero emerytury i wysokie ryzyko kontroli ZUS.

B2B: od 10-12 tys. zł miesięcznego przychodu w górę. Poniżej kompletna strata. Przy 20-30 tys. zł przychodu daje 30-50 procent więcej netto niż UoP, ale kosztem własnego ryzyka, własnej księgowości i własnego ZUS.